حزب جدایی‌طلب «پارتی کبکوا» در انتخابات محلی کانادا پیروز شد و دولتی اقلیت تشکیل خواهد داد. این نخستین بازگشت این حزب جدایی‌طلب به قدرت از سال ۲۰۱۴ است و جدیدترین چالش سیاسی برای مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا به‌شمار می‌رود. کبکی‌ها انگلیسی صحبت نمی‌کنند. آن‌ها فرانسوی‌زبان هستند و استان کبک تنها استان کاناداست که زبان رسمی‌اش فرانسوی است. همچنین حدود ۸۵ درصد جمعیت کبک فرانسوی را زبان مادری خود می‌دانند.
از سه کرسی به ۵۹ کرسی
بر اساس نتایج انتخابات، حزب کبکوا از ۱۲۷ کرسی مجلس ملی کبک، ۵۹ کرسی را بدست آورده که رشدی چشمگیر نسبت به تنها سه کرسی سال ۲۰۲۲ محسوب می‌شود، البته برای رسیدن به اکثریت مورد نیاز (۶۴ کرسی) هنوز پنج کرسی کم دارد.
ائتلاف آینده کبک (CAQ) که هشت سال حکومت کرده بود، شکست سنگینی خورد و هیچ کرسی‌ای بدست نیاورد و عملاً از صحنه سیاسی حذف شد. حزب لیبرال کبک ۴۰ کرسی، حزب محافظه‌کار کبک ۱۹ کرسی و «کبک متحد» ۹ کرسی کسب کردند.
پیروزی انتخاباتی ≠ مجوز جدایی
اگرچه حزب کبکوا خواهان استقلال کبک است، اما نتیجه انتخابات روز دوشنبه به هیچ وجه مجوز روشنی برای جدایی نیست. پلاموندون در کارزار انتخاباتی وعده برگزاری سومین همه‌پرسی استقلال را داده بود، اما پس از پیروزی صراحتاً گفت این همه‌پرسی در کوتاه‌مدت برگزار نخواهد شد. او در پایان سخنرانی پیروزی‌اش همچنان هدف نهایی خود را بیان کرد: «ما باید کشور و دموکراسی خودمان را داشته باشیم، مانند هر ملت دیگری که کشور و دموکراسی خودش را دارد».مهم‌تر از آن، حزب کبکوا تنها یک دولت اقلیت تشکیل می‌دهد. در حال حاضر تنها حزب جدایی‌طلب دیگر در مجلس، «کبک متحد» است که ۹ کرسی دارد.همزمان شارل میلیار، رهبر حزب لیبرال کبک پس از اعلام نتایج اظهار کرد: «آن‌ها ناچار به گفت‌وگو و همکاری خواهند بود. ما در برخی موضوعات همکاری می‌کنیم، اما روشن است که در این موضوع محوری (همه‌پرسی) این کار را نخواهیم کرد».نظرسنجی‌ها هم نشان می‌دهد حمایت کبکی‌ها از استقلال تنها حدود ۳۰ درصد است که یکی از پایین‌ترین سطوح در چند دهه اخیر محسوب می‌شود. در جریان کارزار انتخاباتی، تمرکز رأی‌دهندگان بر هزینه‌های زندگی، نظام درمان، گرانی مسکن و جنگ تجاری با آمریکا بود، نه مسئله حاکمیت.
یک نکته تاریخی قابل توجه هم وجود دارد؛ اینکه حزب کبکوا نخستین حزبی در تاریخ کبک خواهد بود که با کمتر از ۳۰ درصد آرای مردمی دولت تشکیل می‌دهد.
«بحران دوگانه وحدت» برای کارنی
اما در این میان یک مسئله مهم دیگر هم وجود دارد؛ نتیجه انتخابات کبک فشار سیاسی سنگینی بر نخست‌وزیر کارنی وارد می‌کند. کارنی همزمان با درگیری تجاری با آمریکا، اکنون با چالش دوگانه جدایی‌طلبی در داخل کانادا روبه‌رو است.کمتر از دو هفته دیگر، استان آلبرتا در ۱۹ اکتبر یک همه‌پرسی مشورتی برگزار می‌کند تا تصمیم بگیرد آیا باید درباره جدایی از کانادا همه‌پرسی الزام‌آور برگزار کند یا نه. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد حدود یک‌چهارم تا یک‌سوم آلبرتایی‌ها هم از جدایی حمایت می‌کنند.کارنی پیش‌تر جنبش جدایی‌طلبی آلبرتا را «بلوف خطرناکی» خوانده و آن را با برگزیت مقایسه کرده بود. او هشدار داد چنین همه‌پرسی‌هایی «سال‌ها عدم قطعیت» به همراه دارد.پس از اعلام نتیجه انتخابات کبک، کارنی در شبکه‌های اجتماعی به پلاموندون تبریک گفت و آمادگی خود را برای همکاری اعلام کرد. او نوشت: «ساختن کبکی قوی‌تر در قلب مأموریت ما برای ساختن کانادایی قوی‌تر قرار دارد». اما پیروزی یک حزب جدایی‌طلب در کبک، کمتر از دو هفته مانده به همه‌پرسی استقلال آلبرتا، این پیام را می‌فرستد که وحدت کانادایی‌ها مشکل دارد.
البته باید در نظر گرفت از منظر حقوقی و رویه‌ای، جایگاه دولت اقلیتی حزب کبکوا به این معناست که احتمال آغاز فرایند جدایی در کوتاه‌مدت بسیار پایین است. با این حال، معنای نمادین این رویداد را نمی‌توان نادیده گرفت. کانادا همزمان با جنبش‌های جدایی‌طلبی در دو استان روبه‌رو است؛ وضعیتی که در تاریخ مدرن این کشور بی‌سابقه است.
خبرنگار: نیک پندار
نظر شما